RUPA DAGITI SIGLO(FACE OF CENTURIES)

by Juan S.P. Hidalgo

Kailian, dagitoy ti nagpuonan:
Sensil ken maso, bugtak
Ken kullayot, dara ken ling-et,
Bisin ken kadena; naburak,
Nasukog dagiti ladrilio
Ket nabangonda a pader ken diding
Dagiti simbaan ken balay a tisa;
Napalet ti galem ti rimmukma
A kararua ken naadipen a lasag.

Ket naibudin sadiay ti Rupa
Nga idi damo, pinadas a sukogen
Dagiti lumot ken ruot, sa idi
Kuan, dagiti rikki ti ginggined
Ken basnot dagiti bagyo-bayakabak;
Sa idi kuan, dagiti pusil ken kanion
Ti rebolusion, dagiti bomba
Ken granada ti Hapon ken ‘Merica,
Sa dagiti paltik ti politika-ideolohia.

Isu daytoy ti Rupa a puon ken gapu
A nakaimuntaran ti panungpalan
‘Toy kayumanggi a puli, umel a saksi
Ken manayon a palagip, lumned-tumpaw
Kadagiti ladrilio a lettaken ti bala
Ken limpiaen ti kappia. Kailian,
Sinigsiglo ti intay nagpuonan.

MUKHA NG MGA DANTAON
(RUPA DAGITI SIGLO)
Salin ni Dr. Aurelio S. Agcaoili

Kabayan, ang mga ito ang naging puhunan:
Sinsil at maso, bulabog
At latigo, dugo at pawis,
Gutom at kadena; nabiyak,
Nabuo ang mga ladrilyo
At ginawang pader at dingding
Ng mga simbahan at bahay na tisa;
Malapot ang masa ng napasukong
Kaluluwa at inalilang laman.

At naihalo roon ang Mukha
Na sa simula’y sinubukang bigyang hugis
Ng mga lumot at damo, at pagkatapos,
Ang mga biyak mula sa lindol
At hagupit ng mga bagyo-ulan,
At pagkatapos, ang mga baril at kanyon
Ng rebolusyon, mga bomba
At granada ng Hapon at ‘Merika
Kasama na ang mga paltik ng mga politiko-ideolohiya.

Ito ang Mukha na puno’t dahilan
Na siyang estorya ng patutunguhan
Ng lahing kayumanggi, piping saksi
At patuloy na tagapagpaalala, lulubog-lilitaw
Sa mga ladrilyo na wawarakin ng bala
At muling lilimpiyuhin ng kapayapaan. Kabayan,
Mga dantaon ang ating pinamuhunan.

 

 
Posted with permission from the author
Bannawag, Hulio 10, 1985
Talibagok, Antolohia Ti Dandaniw, Benjamin M. Pascual, Jose A. Bragado ken Cles B. Rambaud, eds. Metro Manila: GUMIL Metro Manila, c 1987, p. 63
In Our Own Words: Filipino Writers in the Vernacular Languages, edited by Isagani Cruz, De la Salle Univeristy Press, 2000.
Bileg ti Balikas: Pang-unawa sa Piling Tula ni Juan S.P. Hidalgo, Jr. sa Konteksto ng Kanyang Piling Painting, ni Dr. Aurelio S. Agcaoili, inihanda para sa Pambansang Kumperensiya ukol sa Mga Bago sa Panitikan, Kritisismo at Pagtuturo, Disyembre 4 – 6, 1996, Unibersidad ng Pilipinas, Diliman, Quezon City.

%d bloggers like this: